Aandelenindex
Een aandelenindex vat de koersen van een groep aandelen samen in één getal, zoals de AEX voor Amsterdam. Indices dienen als graadmeter van de markt en als basis voor ETF's, futures en CFD's.
Een aandelenindex brengt de koersen van een groep aandelen terug tot één getal. Zegt het journaal dat “de beurs vandaag 1% steeg”, dan gaat het meestal over een bekende index zoals de AEX. Elke index heeft regels van de indexaanbieder die bepalen welke bedrijven erin zitten en hoe zwaar elk bedrijf meetelt.
Hoe een index wordt samengesteld
De aanbieder kiest eerst een universum, bijvoorbeeld de grootste bedrijven aan één beurs of in een regio. Daaruit worden de leden geselecteerd, en elk lid krijgt een weging. De gangbare methodes:
- Marktkapitalisatie: grote bedrijven tellen zwaarder. De meeste brede indices werken zo, vaak op basis van de vrij verhandelbare aandelen (free float)
- Plafond per bedrijf: sommige indices begrenzen het gewicht van één aandeel, zodat een paar grote namen de index niet volledig bepalen
- Gelijke weging: elk aandeel telt even zwaar, ongeacht de grootte
- Prijsgewogen: het aandeel met de hoogste koers telt het zwaarst, zoals bij de Dow Jones
De samenstelling wordt periodiek herzien. Bedrijven die groeien kunnen erin komen, bedrijven die krimpen vallen eruit.
Bekende indices
In Nederland is de AEX de bekendste: de grootste fondsen op Euronext Amsterdam. Daarnaast zijn er de AMX voor middelgrote en de AScX voor kleinere bedrijven. Internationaal kom je de Euro Stoxx 50, de DAX, de S&P 500, de Nasdaq 100 en de MSCI World tegen.
Koersindex en totaalrendement
Een koersindex volgt alleen de koersen. Een totaalrendementindex rekent ook de uitgekeerde dividenden mee alsof ze opnieuw belegd worden. Over lange periodes kan het verschil groot zijn, dus let op welke variant je vergelijkt met je eigen rendement.
Een index volgen
Een index zelf kun je niet kopen. Je belegt erin via een indexfonds of ETF, of je handelt erop met futures, turbo’s of CFD’s. Die laatste producten werken met hefboom en brengen extra risico mee.
Voorbeeld
Een vereenvoudigd, verzonnen voorbeeld van een index met drie aandelen gewogen naar marktwaarde:
| Aandeel | Marktwaarde | Gewicht | Koersverandering |
|---|---|---|---|
| A | 60 miljard euro | 60% | +2% |
| B | 30 miljard euro | 30% | −1% |
| C | 10 miljard euro | 10% | +4% |
Indexverandering: 0,60 × 2% + 0,30 × −1% + 0,10 × 4% = 1,2% − 0,3% + 0,4% = +1,3%. Aandeel A bepaalt de dag, ook al stijgt C harder.
Bijgewerkt:
Deze pagina is alleen bedoeld ter informatie en is geen beleggingsadvies.